Własność Kórnika

Kórnik występuje w dokumentach co najmniej od 1362 roku. Od XIV wieku do 1592 roku stanowił własność rodziny Górków i główną ich siedzibę. W XVII wieku należał do Czarnkowskich i Grudzińskich. Od 1678 do 1880 roku był własnością Działyńskich. Po ostatnim z Działyńskich, Janie, przeszedł na rzecz jego siostrzeńca, Władysława Zamoyskiego, syna generała Zamoyskiego. W 1925 roku Władysław Zamoyski wraz z matką generałową Jadwigą Zamoyską i siostrą Marią Zamoyską ofiarował dobra kórnickie wraz z zamkiem i zbiorami narodowi, tworząc Fundację „Zakłady Kórnickie”. W 1953 roku dobra zostały skonfiskowane przez rządy komunistyczne, a zamek ze zbiorami oddany Polskiej Akademii Nauk. W konsekwencji zlikwidowania dobrego zabezpieczenia w postaci wielkich dóbr rozpoczęły się kłopoty finansowe. W 2001 roku mocą ustawy Fundacja „Zakłady Kórnickie” została restytuowana w okrojonej formie.

Kórnik aż do 1953 roku był fundacją i posiadał liczne majątki ziemskie, które liczyły razem 7188 hektarów.

Ciekawa rezydencja

Zamek w Kórniku budził zachwyt współczesnych, a krytykę – podobnie jak cała XIX-wieczna sztuka naśladowcza – następnych pokoleń. Dziś półtorawieczna patyna nadaje szlachetności jego murom. Wspaniałe zbiory i pamiątki narodowe zebrane przez Działyńskich i Zamoyskich, ofiarowane narodowi, które niemal nietknięte przetrwały obie wojny.
czynią z Kórnika najciekawszą w swoim rodzaju rezydencję w Polsce. Jest on obiektem wyjątkowym również z tego względu, że zachował po dziś dzień swój dawny charakter: rezydencji prywatnej kolekcjonerów pamiątek narodowych i dzieł sztuki. Dzięki temu nie ma w nim nic z anonimowości i chłodu wnętrza pseudo-mieszkalnego, urządzonego przez muzealników. Jest autentyczne ciepło domu tak zaaranżowanego, jak go chcieli widzieć ludzie, którzy w nim naprawdę mieszkali. Kolejne pokoje – gabinety, salony, sypialnie – tchną autentycznością, co jest zupełnie w Polsce wyjątkowe.

Kórnik

Ogromne, neogotyckie zamczysko imponujące rozmiarami, pięknie położone nad brzegiem jeziora, z wszystkimi elementami średniowiecznego zamku, tak jak to sobie wyobrażali XIX-wieczni architekci i fundatorzy, a więc obowiązkowymi wieżami, basztami, krenelażami, fosą i neogotyckim mostem, a także elementami sztuki islamu. Dzisiejszy zamek stanął w miejscu średniowiecznego, drewnianego z XIV wieku, zastąpionego rozbudowywanym systematycznie w XV, XVI i XVIII wieku zamkiem murowanym. W obecnym kształcie jest on tą budowlą, którą na zlecenie przedostatniego z Działyńskich, Tytusa, wzniesiono w latach 1838-1861 w stylu neogotyku angielskiego według projektu Karola Fryderyka Schinkla, bardzo znanego architekta niemieckiego działającego aktywnie w Wielkopolsce, gdzie zaprojektował między innymi zamek w Antoninie, pałac w Kwilczu, a także pałac w Owińskach. Zamek w Kórniku jest doskonałym przykładem architektury wieku XIX, wieku, który w wyniku ideologii oświecenia i rewolucji francuskiej straciwszy wiarę w te wartości, które zbudowały Europę, nie wytworzył oryginalnej sztuki. A ponieważ życie nie znosi pustki, pozostało mu tylko nie kończące się przetwarzanie form dawnych. Trzeba jednak przyznać, że formy dawne poznał do perfekcji. Tak więc architektura XIX-wieczna to gotyckie, a czasem romańskie zamki, rzymskie czy greckie teatry, romańskie kościoły, barokowe i renesansowe pałace.

Białotul

Dwór parterowy, nakryty dachem dwuspadowym, z murowanym gankiem arkadowym na osi, ponad którym szeroka wystawka dachowa zamknięta falistym szczytem. Elewacja frontowa artykułowana szerokimi pilastrami. Dwór wzniesiony krótko po połowie XIX wieku i przebudowany nieco po 1909 roku. Wówczas zlikwidowano nadbudówkę nad gankiem i wbudowano wystawkę dachową. Białotul był niegdyś częścią Czarnotula. Z pierwotnej miejscowości został wydzielony po 1967 roku i wtedy otrzymał nazwę Białotul. W dawnym Czarnotulu były dwie duże posiadłości ziemskie: rycerskie dobra allodialne – w średniowieczu pełna własność rycerska oraz dobra rycerskie zwykłe, czyli odwieczna własność lenna. Dobra allodialne Czarnotul należały w 1881 roku do Adolfa Knopfa, leżały na terenie dzisiejszego Białotula i liczyły wówczas 295 hektarów. Natomiast dobra rycerskie zwykłe leżały na terenie dzisiejszego Czarnotula, należały w 1881 roku do Adolpha Gregora, liczyły wówczas 271 hektarów i w okresie międzywojenny nie stanowiły ośrodka większych dóbr ziemskich. Później ówczesne dobra rycerskie allodialne Czarnotul (dzisiejszy Białotul) przeszły do Wojciecha Grudzielskiego, który był ich właścicielem jeszcze w 1909 roku. Zaraz potem od wdowy po Wojciechu Grudzielskim kupił majątek Polak Apolinary Bartz i w rodzinie Bartzów pozostawał Białotul (ówczesne dobra allodialne Czarnotul) aż do drugiej wojny światowej.

Trzebosz

W latach 1712-1714 Juliusz August von Bothmer rozpoczął budowę swego pałacu. Pałac ten został mocno zniszczony, ale w latach 1857-1860 wyremontowano go, zmieniając przy tym jego wnętrze. Dokonał tego ówczesny właściciel hr. Karol von Kónigsdorff. Budynek zachował z zewnątrz swój okazały barokowy charakter. Piętrowy, złożony z korpusu głównego i przylegającego doń pod kątem prostym znacznie krótszego skrzydła. W fasadzie korpusu głównego pozorny ryzalit zawierający wejście i zwieńczony trójkątnym frontonem. Ściany rozczłonkowane pilastrami wielkiego porządku. Korpus główny nakryty dachem czterospadowym, dość wysokim, skrzydło – czterospadowym, nieco niższym. Wyśmienite proporcje zdradzają zapewne śląskiego architekta wysokiej klasy.

Trzebosz położona na Śląsku, poza granicami historycznej Wielkopolski, lokowana została w 1406 roku przez Konrada III oleśnickiego. W latach 1467-1531 należała do rodziny Wroblewitz, potem w latach 1531-1593 do Bojanowskich-Trzebowskich, od 1593 do około 1700 do von Stoschów, następnie w okresie 1700-1776 do von Bothmerów, a w latach 1782-1863 do hrabiów von Kónigsdorff. Potem stanowiła własność hrabiów von Schulenburgów, a następnie w XX wieku Czarneckich, z których Jadwiga (ur. 1889) i Maria (ur. 1890) zginęły w powstaniu warszawskim.

W 1930 roku właścicielem Trzeboszy był Stefan Czarnecki. Majątek w 1926 roku liczył 559 hektarów.

zagadanienia dwor brody plawin piotrkowice kolaczkowo gorka duchowna b 2 zagadanienia dwor b 2 siekowo morkowo koszuty gluchowo niemieczkowo b 3 zagadanienia dwor b 3 baby jeziorki komorze przybyslawskie lipnica mszczyszyn b 4 zagadanienia dwor b 4 galazki wielkie lubaszcz olszowa recz szurkowo b 5 zagadanienia dwor b 5 zolcz tulce rakowka krzycko male chwaliszewo b 6 zagadanienia dwor b 6 kuchary przysieka wojnowice zbechy samostrzel b 7 zagadanienia dwor b 7 koscianki wlasciciele wroblewa wroblewo woniesc naleczowie szamotulscy b 8 zagadanienia dwor b 8 baszta halszki szamotuly sulejewo pudliszki osiek b 9 zagadanienia dwor b 9 wlasnosc kornika ciekawa rezydencja kornik bialotul trzebosz b 10 zagadanienia dwor b 10 borzewscy przygodzice pozarowo dzierznica gasawy b 11 zagadanienia dwor b 11 popowo wszolow rogowo galowo fabianow b 12 zagadanienia dwor b 12 korzkwy orla procyn zerniki miedwin b 13 zagadanienia dwor b 13 mielzynscy chobienice strzeszki suchary rod wezykow b 14 zagadanienia dwor b 14 zalesie witoslaw tarnowo paluckie starezyn prusim b 15 zagadanienia dwor b 15 bieczyny dabki glugowiec myszkowo przylepki b 16 zagadanienia dwor b 16 jankowscy jankowice helenowo gutow nazwa palacu b 17 zagadanienia dwor b 17 chlapowscy wlasnosc kosciana bonikowo boczkow czarnotul b 18 zagadanienia dwor b 18 czarnotki ciolkowscy ciolkowo tworca palacu gola b 19 zagadanienia dwor b 19 gorkowie grabonog wegorzewo sobiejuchy smogulecka wies b 20 zagadanienia dwor b 20 skoraczewscy skoraczew przebedowo lacko czarnuszka