Kuchary

Dwór z początku XIX wieku, rozbudowany w 1878 roku, z gankiem kolumnowym niosącym balkon i facjatką na osi parterowego korpusu głównego, kryty dachem polskim łamanym. Z boku piętrowa przybudówka.

Kuchary występują w dokumentach już około 1200 roku. W 1358 roku Kazimierz Wielki darowat je kanonikom regularnym z Kalisza. W roku 1797, po kasacie, Fryderyk Wilhelm II przekazał je Krystianowi Fryderykowi reichsgrafowi von Luttichau. Ten dwa lata później sprzedał je Michałowi Jerliczowi za 2 tysiące talarów, który z kolei, rok później, w 1800 roku, odsprzedał Kuchary, ale już za 8 tysięcy talarów, Jerzemu Karolowi księciu i landgrafowi hesko-darmstadzkiemu. Książę Jerzy Karol za cenę kupna odstąpił Kuchary w 1822 roku Maksymilianowi Józefowi, królowi bawarskiemu. Później miejscowość wróciła w ręce polskie. W latach 1835-1838 właścicielem był Stefan Grabowski, a od 1838 do początku XX wieku Czapscy – Anastazy, później Józef. Następnie przeszły do Wizów. Elżbieta z Wizów Grabska z Kuchar zginęła w Oświęcimiu w 1944 roku, a jej mąż Józef Grabski (ur. 1890) zginął w Katyniu.

W 1929 roku właścicielem Kuchar był Czesław Wize. Majątek w 1926 roku liczył 450 hektarów.

Przysieka

Późnoklasycystyczny dwór sprzed połowy XIX wieku, zbudowany dla Antoniego Moszczeńskiego, parterowy, podpiwniczony, z piętrowym ryzalitem zawierającym wejście ujęte kolumienkami i zwieńczonym trójkątnym frontonem, nakryty dachem naczółkowym. Z boku nowsza, parterowa dobudówka nakryta płaskim dachem.

Przysieka wymieniana jest w dokumentach co najmniej od XIV wieku. W 1384 roku pisał się Przybko z Przysieki. Na przełomie XVI i XVII wieku własność Przysieckich, w XVIII wieku kolejno Swinarskich i Gliszczyńskich, od 1818 roku i aż do okresu międzywojennego w rękach rodziny Moszczeńskich, którzy tu przed 1912 rokiem na rodzinnym zjeździe założyli Związek Rodzinny Moszczeńskich.

W 1930 roku Przysieka należała do Związku Rodzinnego Moszczeńskich. Majątek w 1926 roku liczył 864 hektary i miał cegielnię.

Wojnowice

Wzniesiony około połowy XIX wieku parterowy dwór, nakryty dachem dwuspadowym łamanym, z płytkim ryzalitem na osi przechodzącym w zwieńczoną trójkątnie wystawkę dachową. Z obu stron parterowe przybudówki. Najprawdopodobniej budynek ten nigdy nie był siedzibą właściciela majątku, a raczej był to dom rządcy lub dzierżawcy.

W 1450 roku dziedzicem Wojnowic był Stanisław Ostroróg, a w 1580 roku Zofia Ostrorogowa. W 1793 roku Wojnowice należały do Filipa Raczyńskiego, zięcia Kazimierza Raczyńskiego z Rogalina. W XIX wieku i na początku XX własność Potockich z Będlewa, a następnie Mielżyńskich.

W 1930 roku właścicielem Wojnowic był Karol Mielżyński. Majątek w 1926 roku liczył 1573 hektary i miał gorzelnię.

Zbęchy

Niewielki neogotycki dwór z nie tynkowanej cegły, parterowy z mezzaninem i wysokimi uskokowymi szczytami o dekoracji z ostrołukowych wnęk. Na osi szeroki ganek głównego wejścia wsparty na kolumnach i filarach dźwigających taras pierwszego piętra. Dwór zbudowany w drugiej połowie XIX wieku.

Do końca XVIII wieku Zbęchy należały do klasztoru lubińskiego. W kolejnym stuleciu były w rękach niemieckich, a w 1905 roku stanowiły część dóbr rycerskich Rąbiń należących do Zygmunta Chłapowskiego. Potem własność Sobczyńskich.

W 1930 roku Zbęchy były własnością Andrzeja Sobczyńskiego. Majątek w 1926 roku liczył 337 hektarów.

Samostrzel

Kiedy w 1698 roku Piotr Bniński kupił Samostrzel dla swego rodu, stały tu już dwór i zamek. Nowy właściciel podjął jednak decyzję o budowie nowego pałacu, który stał się jednym z nielicznych w Wielkopolsce wzniesionych w tych niesprzyjających wojennych czasach końca XVII wieku. Po stu dwudziestu latach przestał już spełniać wymagania kolejnych właścicieli i w 1825 roku został radykalnie przebudowany przez Karola Fryderyka Schinkla, autora wielu dzieł na terenie Wielkopolski, między innymi pałaców w Kwilczu, Kórniku i Antoninie. Ponownej przebudowy około 1880 roku podjął się zapewne architekt Franciszek Schwechten. Ostatnia natomiast miała miejsce w czasie drugiej wojny światowej, w latach 1940-1943. Mimo to obecny plan zawiera istotne elementy XVII-wiecznego układu, a bryła zachowała formy klasycystyczne nadane budowli w 1825 roku. Pałac piętrowy, z nieznacznymi ryzalitami w części frontowej zwieńczonymi trójkątnymi frontonami, z których środkowy, wydatniejszy, poprzedzony czterokolumnowym portykiem dźwigającym balkon. Od tyłu trzy bardzo wydatne ryzality, z których skrajne zajęły miejsce dawnych alkierzy. Korpus główny nakryty dachem czterospadowym, ryzality tylne trójspadowymi, frontowe dwuspadowymi.

Samostrzel występuje w dokumentach co najmniej od 1288 roku, kiedy został wymieniony przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba. Od 1698 roku stanowił własność Bnińskich, wśród nich: Konstantego, ostatniego kasztelana chełmińskiego zmarłego w 1810 roku, jego syna Józefa (1787-1846), który w 1816 roku otrzymał od króla pruskiego dziedziczny tytuł hrabiowski, a następnie wnuka Ignacego, zasłużonego patrioty, powstańca, członka pruskiej Izby Panów, obrońcy praw polskich w parlamencie pruskim, który tu się urodził w 1820 roku i tu zmarł 73 lata później. Rafał Bniński z Samostrzela (ur. 1918) został zamordowany przez Niemców w 1943 roku.

zagadanienia dwor brody plawin piotrkowice kolaczkowo gorka duchowna b 2 zagadanienia dwor b 2 siekowo morkowo koszuty gluchowo niemieczkowo b 3 zagadanienia dwor b 3 baby jeziorki komorze przybyslawskie lipnica mszczyszyn b 4 zagadanienia dwor b 4 galazki wielkie lubaszcz olszowa recz szurkowo b 5 zagadanienia dwor b 5 zolcz tulce rakowka krzycko male chwaliszewo b 6 zagadanienia dwor b 6 kuchary przysieka wojnowice zbechy samostrzel b 7 zagadanienia dwor b 7 koscianki wlasciciele wroblewa wroblewo woniesc naleczowie szamotulscy b 8 zagadanienia dwor b 8 baszta halszki szamotuly sulejewo pudliszki osiek b 9 zagadanienia dwor b 9 wlasnosc kornika ciekawa rezydencja kornik bialotul trzebosz b 10 zagadanienia dwor b 10 borzewscy przygodzice pozarowo dzierznica gasawy b 11 zagadanienia dwor b 11 popowo wszolow rogowo galowo fabianow b 12 zagadanienia dwor b 12 korzkwy orla procyn zerniki miedwin b 13 zagadanienia dwor b 13 mielzynscy chobienice strzeszki suchary rod wezykow b 14 zagadanienia dwor b 14 zalesie witoslaw tarnowo paluckie starezyn prusim b 15 zagadanienia dwor b 15 bieczyny dabki glugowiec myszkowo przylepki b 16 zagadanienia dwor b 16 jankowscy jankowice helenowo gutow nazwa palacu b 17 zagadanienia dwor b 17 chlapowscy wlasnosc kosciana bonikowo boczkow czarnotul b 18 zagadanienia dwor b 18 czarnotki ciolkowscy ciolkowo tworca palacu gola b 19 zagadanienia dwor b 19 gorkowie grabonog wegorzewo sobiejuchy smogulecka wies b 20 zagadanienia dwor b 20 skoraczewscy skoraczew przebedowo lacko czarnuszka