Górkowie

Pierwsza informacja o Grabonogu pochodzi z 1275 roku. W XIV wieku własność Mikołaja z Gostynia, a w XV i XVI wieku zamożnej wielkopolskiej rodziny Górków. WXVIII wieku właścicielami byli Moraczewscy, w 1763 roku Karol Chłapowski, pułkownik i szambelan królewski, a około połowy XIX wieku Bojanowscy, znana w Wielkopolsce rodzina ziemiańska. Potem własność polskiej rodziny von Lossow, w której rękach pozostawał Grabonóg aż do okresu międzywojennego. Tu urodził się i działał bł. Edmund Bojanowski (1814-1871), wielki opiekun biednych wiejskich dzieci, założyciel Zgromadzenia Służebniczek Boga Rodzicy Dziewicy Niepokalanie Poczętej, którego celem była opieka nad sierotami wiejskimi przez wychowanie religijne i przysposobienie do pracy. Ze względu na słabe zdrowie nie mógł zostać wyświęcony na księdza. Jest wyjątkowym przykładem człowieka świeckiego będącego założycielem zakonu i to zakonu, który rozwinął się świetnie w Polsce i w świecie. Obecnie w Grabonogu znajduje się muzeum ze zbiorami dotyczącymi życia wsi oraz pokój poświęcony był Edmundowi.

Grabonóg

Mały parterowy dworek, trochę jak domek dla lalek, z bardzo wysokim dachem czterospadowym, znacznie wyższym od kondygnacji mieszkalnej. Wydatny piętrowy ryzalit w fasadzie głównej, z wejściem ujętym w dwie pary pilastrów, zwieńczony trójkątnym tympanonem, nadaje swojski charakter i pewną miniokazałość tej maleńkiej budowli. Po jednej stronie mała późniejsza przybudówka. Dworek wzniesiony został około 1800 roku.

Obok dworku późniejszy, obszerny, bezstylowy dwór. W 1926 roku właścicielem Grabonoga był Dobrogost Lossow. Majątek liczył 307 hektarów.

Węgorzewo

Parterowy, nakryty dachem naczółkowym dwór z około połowy XIX wieku, z czasem powiększony o boczne parterowe przybudówki i „przestylizowany”, z nadaniem szczytowi ryzalitu na osi pewnych cech manierystycznych. Zmiany nastąpity zapewne w dwóch etapach, około 1890 i 1910 roku. Boczne przybudówki, lekko wysunięte przed linię elewacji frontowej i zwieńczone balustradką, sprawiają wrażenie alkierzy.

W 1388 roku pisał się Filip z Węgorzewa, a w 1396 roku Wojciech z Węgorzewa. W 1 439 roku majętność tę dziedziczył Jakub Węgorzewski. W 1620 roku własność Wojciecha Cykowskiego, pod koniec XVIII wieku Rokossowskich, w 1843 roku Dziembowskich, a w 1872 roku Garczyńskich. Krótko potem przeszło w ręce znanej i zamożnej niemieckiej rodziny von Treskowów.

W okresie międzywojennym Węgorzewo nie stanowiło ośrodka większych dóbr ziemskich.

Sobiejuchy

Dwór w Sobiejuchach, wybudowany według projektów architekta Stanisława Mieczkowskiego w 1912 roku, reprezentuje ten sam co Winna Góra polski kostium narodowy. Najbardziej charakterystyczny jest czterokolumnowy portyk wielkiego porządku, podkreślający rodzimy charakter, tak przynajmniej jak go wówczas rozumiano. Nieduży, parterowy, nakryty dachem naczółkowym. I tu ucieczka w klasycyzm pozwoliła uniknąć błędów estetycznych popełnianych przy rozwiązaniach stosujących inne style historyczne.

Sobiejuchy występują w dokumentach co najmniej od 1364 roku jako Sobieuca. W 1364 roku pisał się z Sobiejuch komes Mikołaj. W 1523 roku miejscowość pisała się Szobyeyuchy. W roku 1577 występuje tu Katarzyna Sobiejuska. Pod koniec XVIII wieku własność Złotnickich, później Koszutskich, a następnie Jaraczewskich, z których Jarosław był właścicielem Sobiejuch w 1889 roku. Później własność Mieczysława Chłapowskiego, będącego również ostatnim właścicielem Kopaszewa. Mieczysław Chłapowski (ur. 1874) zamordowany został przez Niemców na rynku w Kościanie 23 października 1939 roku.

W 1939 roku właścicielem Sobiejuch był Mieczysław Chłapowski. Majątek w 1926 roku liczył 858 hektarów.

Smogulecka Wieś

Rozległy dwór parterowy, nakryty wysokim dachem czterospadowym, z pozornym ryzalitem na osi przechodzącym w zwieńczoną trójkątnym naczółkiem wystawkę dachową. Wejście poprzedzone niedużym tarasem i schodami. Dwór w Smoguleckiej Wsi wzniesiony został już w drugiej połowie XVIII wieku. Dzisiejszy kształt to jednak wynik odbudowy dokonanej około 1830 roku, po pożarze. Budynek przeszedł gruntowny remont w 1938 roku.

Smogulecka Wieś występuje w dokumentach co najmniej od 1483 roku. Była ona częścią rozległych dóbr z ośrodkiem w Smogulcu. Pod koniec XVIII wieku należała do Mielżyńskich, później do Czarneckich, w XIX i XX wieku do Hutten-Czapskich. W 1881 roku i aż do okresu międzywojennego właścicielem tych dóbr był hr. Bogdan Hutten-Czapski, urodzony w Smoguleckiej Wsi w 1851 roku.

W 1930 roku właścicielem Smoguleckiej Wsi był hr. Bogdan Hutten-Czapski. Majątek w 1926 roku liczył 940 hektarów.

zagadanienia dwor brody plawin piotrkowice kolaczkowo gorka duchowna b 2 zagadanienia dwor b 2 siekowo morkowo koszuty gluchowo niemieczkowo b 3 zagadanienia dwor b 3 baby jeziorki komorze przybyslawskie lipnica mszczyszyn b 4 zagadanienia dwor b 4 galazki wielkie lubaszcz olszowa recz szurkowo b 5 zagadanienia dwor b 5 zolcz tulce rakowka krzycko male chwaliszewo b 6 zagadanienia dwor b 6 kuchary przysieka wojnowice zbechy samostrzel b 7 zagadanienia dwor b 7 koscianki wlasciciele wroblewa wroblewo woniesc naleczowie szamotulscy b 8 zagadanienia dwor b 8 baszta halszki szamotuly sulejewo pudliszki osiek b 9 zagadanienia dwor b 9 wlasnosc kornika ciekawa rezydencja kornik bialotul trzebosz b 10 zagadanienia dwor b 10 borzewscy przygodzice pozarowo dzierznica gasawy b 11 zagadanienia dwor b 11 popowo wszolow rogowo galowo fabianow b 12 zagadanienia dwor b 12 korzkwy orla procyn zerniki miedwin b 13 zagadanienia dwor b 13 mielzynscy chobienice strzeszki suchary rod wezykow b 14 zagadanienia dwor b 14 zalesie witoslaw tarnowo paluckie starezyn prusim b 15 zagadanienia dwor b 15 bieczyny dabki glugowiec myszkowo przylepki b 16 zagadanienia dwor b 16 jankowscy jankowice helenowo gutow nazwa palacu b 17 zagadanienia dwor b 17 chlapowscy wlasnosc kosciana bonikowo boczkow czarnotul b 18 zagadanienia dwor b 18 czarnotki ciolkowscy ciolkowo tworca palacu gola b 19 zagadanienia dwor b 19 gorkowie grabonog wegorzewo sobiejuchy smogulecka wies b 20 zagadanienia dwor b 20 skoraczewscy skoraczew przebedowo lacko czarnuszka