Czarnotki

Duży parterowy dwór, nakryty dachem dwuspadowym, z wystawką na osi zwieńczoną trójkątnie i murowanym gankiem niosącym balkon, zbudowany w drugiej połowie XIX wieku. Przylegający do bocznej elewacji niewielki budynek to być może pierwotny dworek wzniesiony przed połową XIX wieku i po wybudowaniu nowej części zamieniony na oficynę. Czarnotki w XIX wieku były własnością Karczewskich, w tym, w 1881 roku, Ludwika Karczewskiego, a następnie Józefy Karczewskiej z dziećmi. Co najmniej od 1909 do 1926 roku właścicielem majątku był Karol Bniński. W 1939 roku być może własność Heleny Twardowskiej. W roku 1930 Czarnotki należały do Karola Bnińskiego. Majątek w 1926 roku liczył 444 hektary.

Ciołkowscy

Ciołkowo występuje w dokumentach co najmniej od 1396 roku. W XV wieku było własnością Ciołkowskich, Niepartskich i Górskich, w XVI Górskich i Rosnowskich, w XVIII Koszutskich i Nieżychowskich, w końcu XVIII i XIX Błociszewskich. Ostatni z nich, Stanisław, został aresztowany za udział w powstaniu styczniowym. Potem Ciołkowo zostało przejęte przez pruską Komisję Kolonizacyjną, która sprzedała je Niemcom Mullerom. W ich rękach pozostawało do 1902 roku, kiedy to wraz z ręką Almy z Mullerów przeszło do rodziny Kirchhoffów. Kirchhoffowie byli właścicielami Ciołkowa aż do drugiej wojny światowej. W 1939 roku Ciołkowo było własnością Niemca A. Kirchhoffa. Majątek w 1926 roku liczył 450 hektarów.

Ciołkowo

Jedyny w Wielkopolsce modernistyczny dwór z lat trzydziestych XX wieku, na planie prostokąta, złożony z dwóch piętrowych części różniących się nieznacznie wysokością, z wysuniętym półokrągłym salonem w bocznej elewacji. Wejście na osi poprzedzone gankiem filarowym. Obie części dworu nakryte płaskimi dachami. Modernizm w architekturze jako zjawisko nowego czasu, czy wręcz nowej „maszynowej” epoki – jak by ją określił Le Corbusier – rodził się z myślą o fabrykach, biurowcach, blokach mieszkalnych. To one otrzymały nowe formy jednoznacznie przez ówczesnych i przez nas interpretowane. Świątynia, pałac czy dwór jako zjawiska kojarzone z przeszłością przestawały być inspiracją dla zapatrzonych w nowoczesność i postęp projektantów. Traktowane więc niemal jako zło konieczne zmuszone były stosować formy historyczne lub w sposób wtórny czerpać z architektury modernistycznej. Stąd świątynie zaczynały przypominać fabryki lub sale koncertowe, a dwory bloki mieszkalne lub w lepszym wypadku miejskie wille. Niewiele więc różni „dwór” w Ciołkowie od zwykłych willi budowanych w tym czasie na tak zwanej Abisynii w Poznaniu – dziś okolicach ulicy Grunwaldzkiej.

Twórca pałacu

Twórcą pałacu w Goli był Andrzej Potworowski, landrat, czyli starosta kościański jeszcze z wyboru. Później Prusacy odebrali Polakom prawo wyboru. Następnym właścicielem Goli był jego syn Gustaw Eugeniusz (1800-1860), powstaniec w 1831 roku, który odznaczył się w bitwie pod Hajnówką, towarzysz gen. Dezyderego Chłapowskiego i podobnie jak on wzorowy gospodarz, prezes i mecenas Towarzystwa Naukowej Pomocy, które udzielało stypendiów niezamożnej młodzieży, poset do sejmu pruskiego i prezes Koła Polskiego w tymże sejmie. Po nim Golę objął jego syn Gustaw Tadeusz (1842-1892), również poseł do sejmu pruskiego, a następnie syn Gustawa Tadeusza, Edward Bronisław (1885-1939), działacz społeczny i katolicki, rozstrzelany przez Niemców na rynku w Gostyniu dnia 21 października 1939 roku, szambelan papieski. Edward Bronisław Potworowski zostawił między innymi syna Edwarda, dominikanina – w zakonie ojca Walentego (ur. 1923), i syna Gustawa, którego żona Anna (ur. 1905), żołnierz AK, odznaczona Virtuti Militari, ciężko ranna w powstaniu warszawskim została przez Niemców spalona w szpitalu wraz z innymi chorymi. Gola w 1939 roku była własnością Edwarda Potworowskiego. Majątek w 1926 roku liczył 902 hektary i miał gorzelnię.

Gola

Budowa pierwotnego dworu rozpoczęta została w czwartej ćwierci XVIII wieku dla Jana Radolińskiego, podkomorzyca wschowskiego. Ukończenie budowy nastąpiło jednak w 1827 roku, za czasów, gdy właścicielem był Andrzej Potworowski. Wówczas do prostej piętrowej bryły pałacu dobudowano okazały sześciokolumnowy portyk, który zdemontowano w czasie przebudowy na przełomie XIX i XX wieku, kiedy to zwieńczono główne wejście neobarokowym szczytem z herbem Dębno Potworowskich. Gola występuje w dokumentach od 1301 roku. W pierwszej połowie XIV wieku należała do komesa Mikołaja, dziedzica Gostynia, a potem rodziny Golskich. Od końca XVI wieku własność Janowskich, Zadorskich, Olszewskich, a od 1750 roku Ulatowskich. Przed rokiem 1801 była własnością Radolińskich, a od 1801 aż do 1939 Potworowskich.

zagadanienia dwor brody plawin piotrkowice kolaczkowo gorka duchowna b 2 zagadanienia dwor b 2 siekowo morkowo koszuty gluchowo niemieczkowo b 3 zagadanienia dwor b 3 baby jeziorki komorze przybyslawskie lipnica mszczyszyn b 4 zagadanienia dwor b 4 galazki wielkie lubaszcz olszowa recz szurkowo b 5 zagadanienia dwor b 5 zolcz tulce rakowka krzycko male chwaliszewo b 6 zagadanienia dwor b 6 kuchary przysieka wojnowice zbechy samostrzel b 7 zagadanienia dwor b 7 koscianki wlasciciele wroblewa wroblewo woniesc naleczowie szamotulscy b 8 zagadanienia dwor b 8 baszta halszki szamotuly sulejewo pudliszki osiek b 9 zagadanienia dwor b 9 wlasnosc kornika ciekawa rezydencja kornik bialotul trzebosz b 10 zagadanienia dwor b 10 borzewscy przygodzice pozarowo dzierznica gasawy b 11 zagadanienia dwor b 11 popowo wszolow rogowo galowo fabianow b 12 zagadanienia dwor b 12 korzkwy orla procyn zerniki miedwin b 13 zagadanienia dwor b 13 mielzynscy chobienice strzeszki suchary rod wezykow b 14 zagadanienia dwor b 14 zalesie witoslaw tarnowo paluckie starezyn prusim b 15 zagadanienia dwor b 15 bieczyny dabki glugowiec myszkowo przylepki b 16 zagadanienia dwor b 16 jankowscy jankowice helenowo gutow nazwa palacu b 17 zagadanienia dwor b 17 chlapowscy wlasnosc kosciana bonikowo boczkow czarnotul b 18 zagadanienia dwor b 18 czarnotki ciolkowscy ciolkowo tworca palacu gola b 19 zagadanienia dwor b 19 gorkowie grabonog wegorzewo sobiejuchy smogulecka wies b 20 zagadanienia dwor b 20 skoraczewscy skoraczew przebedowo lacko czarnuszka